علوم زمین

پست الكترونيک

آرشيو

خانه

 
دوستان در سايت

شنبه ۸ شهریور ،۱۳۸٢

 

زمين شناسی تاريخی (بخش نوزدهم)

وزن مخصوص Density

وزن مخصوص آب دريا به چند عامل بستگی دارد که عبارتند از درجه حرارت ، فشار،مقدار شوری و مقدار رسوبات معلق آب دريا . افزايش مقدار شوری چون موجب افزايش جرم آب می گردد وزن مخصوص آن را افزايش می دهد. باين ترتيب آبهایHypersaline سنگين تر از آبهای لب شور Brackish Waters هستند، آب هنگاميکه گرم ميشود منبسط ميگردد و بنابراين آبهای گرم و استوائی سبک تر از آبهای قطبی هستند.

وزن مخصوص يکی از عوامل کنترل کننده در گردش آب اقيانوس می باشد، زيرا حرکت پاره ای از توده های آب هنگامی آغاز می گردد که آب سنگين به زير آبهای سبک تر فرو ميرود.

 

فشار Pressure

فشار آب درياها و اقيانوسها با افزايش عمق زياد می شود. اين افزايش به مقدار يک اتمسفر در هر ده متر می باشد. اين فشار در اعماق زياد به حداکثر 800 تا 1000 آتمسفر ميرسد. فشارهای زياد قدرت حلال بودن آب از افزايش می دهد و اين مسئله دارای اهميت فراوان است . در چنين شرایطی آب گازهای زيادی را جذب کرده و کانی های متعددی را در خود حل می کند و ضمنا" پوسته های آهکی پاره ای از ارگانيسم ها مانند فرامينی فرها روزنه داران Foraminifera در حال سقوط به اعماق زياد حل ميشوند و به کف بستر نمی رسند.

 

امواج و جريانها Waves and Currents

امواج Waves

دراثر فعاليت مستقيم يا غير مستقيم امواج فرسايش در رسوبگذاری در زونهای (مناطق Zones) ساحلی وسيعا" صورت می گيرد. امواج هنگامی تشکيل می شوند که بادها درامتداد سطح آب حرکت کرده آنرا بصورت يک رديف از چين و شکن ها و نوسانات در مياورد. بادهای شديد و توفانی يک کشش اصطکاکی در سطح آب ايجاد می کنند. اين انتقال انرژی باد به آب ريپل مارکها را ايجاد می کنند ( ناهمواريهای موج مانند Ripples ). همينکه امواج از منطقه تاثير باد خارج شدند طويلتر و کم ارتفاع تر می شوند که بنام Swells ناميده می شوند.

بلندترين قسمت موج Crest يا ستيغ و پائين ترين بخش آن قعر يا ترادف Troughناميده ميشوند. فاصله عمودی بين ستيغ Crest و قعر Trough  ارتفاع موج Wave height گفته ميشود و فاصله افقی بين دو ستيغ متوالی و يا دو قعر متوالی و يا هر دو نقطه مشابه ديگری در دو موج متوالی طول موج Wavelenght  نام دارد که با لاندا نشان داده ميشود، خط الراسهای امواج يا (Crest Line) جبهه های موج يا Wave Fronts ناميده می شوند و جهتی را که موج در آن حرکت می کند Wave Normal می نامند Wave Normal عمود برجبهه های موج هستند. مدت زمانی را که يک طول موج از يک نقطه مي گذرد Wave Period می نامند. اين زمان برحسب ثانيه اندازه گيری ميشود ارتفاع و پريود موج بستگی به سرعت و مدت وزش باد و نيز مسافتی که باد در سطح آب طی ميکن (Fetch) دارد. مثلا" در صورتی که سرعت و مدت وزش باد مساوی باشد، امواج در درياچه های بزرگ مرتفع تر از درياچه های کوچک است زيرا Fetch در درياچه های وسيع تر بزرگتر است. امواج می توانند از مراکز تشکيل هزاران کيلومتر را طی کنند. در طی مهاجرت ارتفاع امواج در 1600 کيلومتر اول تا 50 درصد ممکن است کاهش يابد اما بهرحال اتلاف انرژی ناچيز است. امواج دارای مکانيسمی هستند که به وسيله آن انرژی در امتداد سطح آب منتقل می شود. هنگاميکه پيکره موجود در سطح آب حرکت ميکند ، ذرات آب داخل موج دارای يک حرکت مداری هستند. قطر اين مدارهای چرخشی در سطح آب برابر است با ارتفاع موج .

مطالعات تجربی و بررسيهای مستقيم امواج نشان ميدهد که حرکت چرخشی آب با عمق کاهش می يابد و تا هنگامی که عمق آب به اندازه نصف طول موج برسد اين حر کت چرخشی تداوم دارد. اين حد پائينی جنبش مداری آب بنام پايه موج Wave base ناميده می شود.

بالای پايه موج منطقه آب جنبش دار و متحرک است ، درحاليکه زير پايه موج تحت تاثير حرکت موج قرار ندارد. هنگاميکه عمق آب بيشتر از پايه امواج باشد کف بستر بوسيله امواج تغيير نمی کند اما هنگاميکه امواج با طول موج بزرگتر از منطقه ای از دريا عبور ميکنند ممکن است با کف بستر برخورد کنند و مواد کف بستر بوسيله آب جنبنده و متحرک منتقل گردد. چنين تغييراتی در پايه امواج در فرسايش و رسوب گذاری مجدد رسوبات بسترهای نزديک به ساحل دارای اهميت ميباشد. مثلا" امواج ناشی از طوفانهای دوردست ممکن است دارای طول موجی بزرگتر از 600 متر باشند که در نتيجه پايه موج آنها به 300 متر ميرسد. امواجی با اين بزرگی می توانند رسوبات بسترهای دوراز ساحل را به جنبش در آورند.

امواج در مناطق عميق متقارن هستند، اما هنگاميکه يک موج به آبهای کم عمق که در آنها عمق آب به اندازه نصف طول موج است ميرسد، موج با کف بستر تماس پيدا می کند،در اين حالت بخش بالائی موج به حرکت خود ادامه ميدهد. درحاليکه بخش زيرين موج به سبب اصطکاک با کف بستر عقب مي ماند. از اين نقطه به طرف خشکی ويژگی امواج تغيير می کند به اين ترتيب که طول موج کاهش می يابد، سرعت موج افزوده ميگردد و امواج بلند تر و مرتبا" نامتقارن تر می گردند . منطقه ای که اين تغييرات در آن وجود دارد بنام منطقه شکست امواج Breaker zone ناميده می شود. از محل شروع شکست موج تا حاشيه خشکی که موج منهدم می گردد Breaker Zone  نمايده ميشود . در درون اين منطقه Surf Zone انرژی خارج شده از موج به مصرف فرسايش و رسوبگذاری در طول ساحل می گردد.

 

شکست موج Wave refraction

جبهه های موج Wave Front در حال نزديک شدن به ساحل بطور يک نواخت کند نمي گردند بلکه ابتدا در مکانهائی که بستر نزديک به ساحل کم عمق تر است شروع به آهسته شدن می کنند، مانند نقاط پيش آمده دماغه ها. بخشهائی از موج که هنوز در آبهای عميق هستند بدون کند شدن به حرکتشان بطرف خشکی ادامه ميدهند . اين اختلاف حرکت موج موجب خميدگی جبهه موج ميگردد که شکست يا Refract ناميده ميشود (به نسبتی که امواج به ساحل نزديک ميشوند).

شکست موج سبب تمرکز انرژی موج در دماغه های پيش آمده ميگردد. در شکل 6-15 بخش های مساوی از امواج آبهای عميق (C-D,B-C,A-B و غيره ) انرژی مساوی دارند .اما همينگه امواج شکسته ميشوند بيشتر اين انرژی در دماغه ها متمرکز گرديد در حاليکه انرژی موج در داخل خليج های کوچک و دهانه ها پخش ميگردد. بارزترين نتيجه تداوم شکست موج عبارتست از گرايش موج به فرسايش دماغه ها و صاف کردن خط ساحلی .

 پيام هاي ديگران ()

mostafa

لينک ها

زمین شناس

زمین شناسي ایران

زمین الکتریکی

زمین شناسی افقانستان

زمین

دیرینه شناسی

ژئوشیمی

زمین فیزیکی

کانی شناسی

کانی وجواهر

زمین شناسی رشد

ژئودزی

ژئودزی ایران

مهندسی معدن

مهندسی معدن 2

زمین ساخت

زمین ریخت شناسی

زمین شناسی نفت

 

 

امکانات

لوگوي وبلاگ شما

علوم زمین


ارتباط با من

 


My status

عکسهای سونامی

فتوگالری 1

وبلاگ هاي دوستان

Python

هادی صداقت

سازمانهای مرتبط   

پژوهشکده زلزله شناسی

سازمان زمین شناسی ایران

پايگاه ملی داده های علوم زمين کشور

http://pejmanearth.persianblog.ir/rss.xml