علوم زمین

پست الكترونيک

آرشيو

خانه

 
دوستان در سايت

دوشنبه ۳ شهریور ،۱۳۸٢

 

زمين شناسی تاريخی (بخش شانزدهم)

محيط بيابان يا کوير

Desert environment

بيابان ناحيه ايست که متوسط بارندگی ساليانه آن 25 سانتيمتر يا کمتر باشد و نيز باندازه ای عاری از پوشش گياهی باشد که جمعيت قابل توجهی در آنجا متمرکز نباشد در محيط های بيابانی رسوبگذاری معمولا" تحت تأثير باد انجام می شود. در اين محيط ها جريانهای آب و يا درياچه هایفصلی در فصولی که بارندگی فراوان است پديدار می شوند در اين محيط افزايش درجه حرارت موجب تبخير آب درياچه های و نهايتا" خشک شدن آنها می شود و برعکس کاهش آن سبب متلاشی شدن سنگها می گردد.در محيط های بيابانی فاکتورهای زيستی در رسوبگذاری مشارکت بسيار اندکی دارند. يکی از تعاريفی که برای کوير يا بيابان پيشنهاد شده است برحسب اين و از تعاريف ديگر علمی تر و موجه تر است ، براساس شرايط آب وهوائی بنا شده است برحسب اين تعريف محيطی که در آن مقدار تبخير بيشتر از مقدار بارندگی باشد محيط نيمه خشک semi-arid و مناطقی که مقدار تبخير بيشتر از دوبرابر مقدار بارندگی باشد محيط خشک يا بيابانی ناميده می شوددر محيط بيابانی رودخانه ها منقطع است و رسوبات را در داخل خود کوير و در نواحی پست آن بجا می گذارد و تنها رسوباتی که ممکن است از منطقه بيابانی خارج شوند ذرات گرد و غباری است که بوسيله باد حمل می گردند،محيطهای کويری نزديک به يک سوم خشکيهای زمين را شامل می شوند چهار نوع کوير را می توان تشخيص داد.1- بيآبانهای قطبی يا بيابانهای عرض جغرافيائی بالا که با وجود برفهای دائمی و سرمای شديد مشخص می شوند 2- بيابانهای با عرض جغرافيائی متوسط در حوزه های داخلی قاره ها مانند صحرای گوبی Gobi با بارندگی اندک و درجه حرارت بالا در تابستان 3- بيابانهای گرمسيری Tropieal Deserts مخصوصا" بيابان صحرا Sahra با بارندگی جزئی و کم اهميت و تغييرات حرارتی روزانه بسيار وسيع 4- بيابانهای ساحلی Costal deserts مانند پرو Peru 2 نوع محيط رسوبی بيابانی اهميت بيشتری دارد.

1-                           کويرهای عاری از هر گونه پوشش گياهی مانند کويرآفريقا ، استراليا و بخش از کوير لوت ايران .

2-                           کويرهای داری پستی و بلنديها

رسوبات کويری تشکيل شده در حوزه های بين کوهستانی و خود اين حوزه ها Balson ناميده می شود اين اصطلاح اول بار توسط Tolman بکار رفته است وبر حسب تقسيم بندی نامبرده بولسون شامل 3 بخش است .

1-                           سطح سنگهای کوههای اطراف اين حوزه که بشدت فرسايش يافته اند .

2-                           رسوبات کوهپايه ای يا (بادها) Bajada که شامل آبرفتها و مخروطهای افکنه دامنه ها می باشد.

3-                           رسوبات حوزه مرکزی يا Playa پلايا پهنه مسطحی است که دربارندگيهای شديد در ضخامت چند سانتيمتر بوسيله آب پوشيده می شود و پس از مدت کوتاهی خشک می گردد. رسوبات پلايا شامل موادی است که در طول باهاداBajada حمل شده و پس از ورود به مناطق پست بر اثر تبخير ته نشين شده اند. مواد تخريبی اين رسوبات او نوع ذرات سيلت Siltورس Clay می باشد گاهی ممکن است در بعضی نواحی پلايا دانه های درشت تر حتی تا اندازه قلوه سنگ در روی سطح پلايا در مواقع سيلابی يافته شود املاح پر اهميت موجود در پلايا شامل Caso4 caco3 می باشد ولی در اغلب پلايا نمکهای سديم مانند Na2co3 , Na2so4 Nacl يافت می شود درياچه حوض سلطان قم واقع در کوير مرکزی ايران که بوسيله ارتفاعاتی از حوزه های ديگر جدا شده است يک پلايای نمونه است .

 

 

 

محيط درياچه ای

Lake environment

درياچه ها توده های آرام آب هستند که در فرورفتگی ها سطح زمين انباشته شده اند و از ويژگيهای آنها عبارتست از عدم ارتباط با درياهای آزاد ، عمق کم ، کوچک بودن، فقدان امواج عظيم و جريانهای دريائی . شرايط مذکور ويژگيهای ديگری را موجب می شوند که عبارتند از : تغييرات فصلی سطح آب ، تغيير درجه حرارت وشوری ومقدار مواد حمل شده .

رسوبگذاری در محيط درياچه ای تابع اندازه ، شکل ، عمق، درجه حرارت و عوامل هر درياچه می باشد در بعضی دريچه ها فراوانی نمکهای محلول گاز ها رسوبات ديگر را به شدت تحت تأثير قرارمی دهند و بنابر اين فعاليتهای بيولوژيک در درياچه ها متفاوت است در بعضی درياچه ها فعاليت زيستی ممکن است بطور محلی خيلی  زياد باشند. علم مطالعه درياچه ها Limnologi ناميده می شود که عبارتست از انجام بررسيهای علمی در مورد ويژگيها و شرايط فيزيکی و شيميائی بيولوژک Biologic و اکولوژيک Ecologic برگه ها Pools تالابها Ponds و درياچه ها Lakes رسوبات درياچه ای عموما" دانه ريز و بيشتر شيميائی هستند ولی بطور کلی رسوبات درياچه ای شامل رسوبات تخريبی ، شيميائی و ارگانيک هستند. رسوبات تخريبی بصورت شنها ، ماسه ها و لجن ها رسی از رسوبات مناطق عميق درياچه ها می باشند. رسوبات شيميائی درياچه ها شامل رسوبات آهکی ، سيليسی و تبخيری است . رسوبات درياچه ای از ماکلروفونها Macrofouna فقيرند اما بهرحال فراوانی گياهان و حشرات قابل توجه است پانکتونها Planctons مخصوصا" فيتوپلانکتونها Phitoplancton نقش اساسی در اين رسوبات بعهده دارند بطور کلی بجز رسوبات ساحلی و دلتائی ساير رسوبات درياچه ای غالبا" شيميائی و دانه ريز و دارای چينه بندی Stratification خوب هستند رسوبات درياچه ای در ستونهای چينه ای کميابند ولی رسوبات درياچه ای گذشته در آمريکاگاهی تا ضخامت 1000 متر می رسند وضع رسوبات تخريبی درساحل جنوبی دريای خزر به اين ترتيب است که از غرب به طرف شرق اندازه ذرات از دانه درشت به دانه ريز تبديل می شوند بنحويکه اندازه رسوبات بترتيب از شهسوار و چالوس و نوشهر ازقلوه سنگهای درشت به ريز ، در محمود آباد به سنگ ريزه روشن و در بابلسر به ماسه و در گرگان به سيلت Silt و لای و لجن (ذرات 50-10 ميکرون ) تغيير می کند.

 

محيط يخچالی

Glacial environment

در مورد يخچالها در زمين شناسی فيزيکی يا تفصيل بيشتری صحبت شده است در اينجا فقط يادآوری می شود که در محيط يخچالی به سبب پائين بود ن درجه حرارت آثار ارگانيک گياهی و جانوری وجود ندارد. يخچالها هم چنين فاقد رسوبات شيميائی می باشند پس رسوبات آنها از مواد تخريبی با اندازه های مختلف تشکيل شده اند .

 پيام هاي ديگران ()

mostafa

لينک ها

زمین شناس

زمین شناسي ایران

زمین الکتریکی

زمین شناسی افقانستان

زمین

دیرینه شناسی

ژئوشیمی

زمین فیزیکی

کانی شناسی

کانی وجواهر

زمین شناسی رشد

ژئودزی

ژئودزی ایران

مهندسی معدن

مهندسی معدن 2

زمین ساخت

زمین ریخت شناسی

زمین شناسی نفت

 

 

امکانات

لوگوي وبلاگ شما

علوم زمین


ارتباط با من

 


My status

عکسهای سونامی

فتوگالری 1

وبلاگ هاي دوستان

Python

هادی صداقت

سازمانهای مرتبط   

پژوهشکده زلزله شناسی

سازمان زمین شناسی ایران

پايگاه ملی داده های علوم زمين کشور

http://pejmanearth.persianblog.ir/rss.xml